Làm App Mà Không Cần Code

Hôm nay mình xin chia sẻ một làn sóng phát triển các sản phẩm mới tên là No-Code/Low-Code, những điểm mạnh và điểm yếu của nó qua kinh nghiệm cá nhân mình. Như tên gọi, là những platform hay công cụ giúp những người không có kinh nghiệm kĩ thuật tự tạo ra những sản phẩm mới mà không cần code, hoặc viết rất ít code. Giống như Canva giúp những người không có quá nhiều kinh nghiệm thiết kế, No-Code/Low-Code giúp những người ít kinh nghiệm lập trình.

Trước tiên, về cốt lõi No-Code/Low-Code gồm 2 yếu tố thực sự giúp người không kĩ thuật tự làm ra được sản phẩm: HÌNH ẢNH HÓA (visualize) việc thiết kế tính năng, và LÀM SẴN.

Làm app bằng No-Code/Low-Code giống như tạo ra 1 cái xe hơi bằng cách lắp 2 cái xe máy giống nhau vào với nhau. Bạn có thể thấy sẽ làm ra một cái na ná xe ô tô thật - 4 bánh, to bề, đi nhanh, và làm được rất nhanh và lại còn rẻ mà không cần biết quá nhiều về kĩ sư xe ô tô. Bạn hình dung được trong đầu sẽ lắp na ná như thế nào, và sẽ làm được rất nhanh vì xe máy đã được lắp sẵn động cơ, v.v. cho bạn. Tuy nhiên sẽ thiếu nhiều yếu tố khác: máy điều hòa, ghế sau (?!), cốp xe, v.v. Nếu mình chỉ cho bạn các linh kiện của 1 chiếc xe ô tô, rồi nói bạn lắp lại thành 1 xe ô tô hoàn chỉnh, thì nếu không có kiến thức chuyên môn bạn sẽ chả biết làm gì tiếp.

No-Code/Low-Code thay đổi việc lập trình từ việc viết những dòng code theo cú pháp máy tính hiểu nhưng xa lạ với con người, thành 1 ngôn ngữ khác gần với con người hơn. Tức là từ việc lắp ô tô từ các linh kiện đơn lẻ, chuyển sang chế tạo ô tô từ bằng cách lắp các thành phần của xe máy. Về yếu tố hình ảnh hóa, các công cụ No-Code/Low-Code giúp bạn tạo ra sản phẩm bằng việc kéo thả các tính năng (giống như Canva hay Figma cho ta kéo thả để design). HIện tại công cụ No-Code nổi tiếng nhất áp dụng cách này (visual programming - lập trình qua hình ảnh) là Bubble.io. Những tính năng kéo thả này cơ bản là đã được code sẵn, và khi bạn kéo thả thì tức là bạn đang dùng lại những dòng code viết sẵn đó.

Lợi ích của việc tạo sản phẩm bằng công cụ No-Code/Low-Code còn lớn hơn đơn thuần là giúp người không biết code tự tạo ra được sản phẩm. No-Code/Low-Code giúp việc làm ra một sản phẩm mới, hoặc ít nhất là một Minimum Viable Product, nhanh hơn và rẻ hơn rất nhiều so với việc code thông thường. Nhưng cũng chính vì những điểm mạnh đó mà No-Code/Low-Code lại rất giới hạn về mức độ customize/tùy chỉnh những tính năng có thể làm được. Sẽ rất khó nếu muốn tích hợp một API nào đó đặc thù, hay tạo ra một dạng công nghệ mới - vì những thành phần tạo sẵn của No-Code/Low-Code đều rất cố định. Rất nhiều thay đổi đột phá về công nghệ, như chất bán dẫn hay bom nguyên tử, đến từ việc phân tích những yếu tố nhỏ nhất và căn bản nhất của vạn vật chứ không phải nhìn qua bề mặt. Ngoài ra, làm sản phẩm dựa trên No-Code/Low-Code là bạn đang dựa vào các công ty công cụ No-Code/Low-Code đó - nếu chúng phá sản thì sao? Ai đảm bảo bảo mật? Ai sở hữu dữ liệu?

No-Code/Low-Code bây giờ chỉ là bước tiếp theo của một xu hướng phát triển trong công nghệ - đó là đưa công nghệ ngày càng gần với ngôn ngữ con người hơn, thông qua abstraction (hay gọi là trừu tượng hóa). Thay vì học cách viết 11010101 để máy tính hiểu cần cập nhật thông tin cho biến “spider-man”, ngôn ngữ lập trình ngày càng giống với cách viết “Make changes to this thing called spider-man” - như ngôn ngữ hàng ngày. Có thể trong tương lại, ngôn ngữ lập trình phổ biến nhất là 1 ngôn ngữ gần như tiếng Việt, tiếng Anh, v.v. mà ta vẫn hay dùng, và khi đó việc lập trình không dành riêng cho ai cả nữa.

https://soundcloud.com/officialmedasin/portugal-the-man-feel-it-still-medasin-remix