Hiệu Ứng Mạng Lưới

Tiếp nối bài trước về xây dựng lợi thế cạnh tranh lâu dài, hôm nay ta đi sâu vào dạng lợi thế là hiệu ứng mạng lưới (network effects).

Trước tiên, ta cần có đinh nghĩa chung: ta có hiệu ứng mạng lưới khi sản phẩm càng có giá trị khi càng có nhiều người sử dụng

Ví dụ: Facebook - giá trị nằm ở sự đa dạng trong nội dung - càng có nhiều người dùng thì càng nhiều tương tác, càng nhiều nội dung.

Ví dụ: Uber - giá trị nằm ở tốc độ - càng có nhiều lái xe thì người dùng tìm được tài xế càng nhanh.

Ví dụ: PayPal - càng có nhiều cửa hàng, doanh nghiệp, cá nhân chấp nhận PayPal thì việc dùng PayPal để thanh toán càng tiện lợi, càng có nhiều lựa chọn cho người dùng.

Để xây dựng được lợi thế cạnh tranh liên quan đến Hiệu Ứng Mạng Lưới, cần phân tích rõ: những giá trị nào quan trọng mà sản phẩm đem đến cho người dùng, và việc có thêm người dùng có thể làm gia tăng giá trị đó như thế nào.

Với nhiều sản phẩm, đặc biệt với sản phẩm đem đến giá trị cho người dùng qua nội dung, việc tạo ra một tính năng mang tính xã hội - để người dùng tương tác với nhau - cũng là một cách để gia tăng hiệu ứng mạng lưới. Người dùng khi đó sẽ học hỏi được nhiều kiến thức mới qua nội dung mà các người dùng khác tạo ra.

Tuy nhiên, việc phát triển tính năng mới thường sẽ mất thời gian và cần sự tinh tế, nên với các sản phẩm chưa có tính xã hội, có thể thử nghiệm bằng cách tạo ra các nhóm/cộng đồng của người dùng để họ trao đổi với nhau. Đôi khi không cần đến hẳn một tính năng mà chỉ như vậy là đủ.

Một ví dụ khác cho việc sử dụng hiệu ứng mạng lưới, nhưng một cách gián tiếp, là thuật toán giới thiệu - như Spotify giới thiệu bài hát. Spotify có được nhiều dữ liệu để đưa ra giới thiệu chính xác vì có nhiều người dùng - càng nhiều người dùng thì càng có nhiều dữ liệu, và càng làm thuật toán chính xác hơn. Spotify đã có nhiều chương trình marketing cũng như tính năng để thu hút nhiều người dùng hơn. Cuối năm nay, nếu bạn đã dùng Spotify thì hẳn bạn sẽ sớm có thông báo cho tính năng Spotify Wrapped - tổng kết thói quen nghe nhạc của bạn. Nhiều người dùng thích chia sẻ tính năng này vì đây như là một cách thể hiện bản thân - qua việc đó, càng nhiều người biết đến Spotify hơn và càng nhiều người dùng Spotify hơn.

Tuy nhiên, có một vài cách nữa để xây dựng hiệu ứng mạng lưới đang nhen nhóm trong các sản phẩm ít người biết hơn. Ta sẽ cùng tìm hiểu trong các bài sau.